Të premten, më 18 prill 2026, në Prishtinë u mbajt një tryezë e rrumbullakët që mblodhi bashkë institucione shëndetësore, shoqëri civile dhe përfaqësues të pacientëve për ta shënuar Ditën Evropiane të të Drejtave të Pacientëve, duke vendosur fokusin e këtij viti në “Parandalimin e Personalizuar”. E organizuar nga Shoqata e të Drejtave të Pacientëve në Kosovë (PRAK), në bashkëpunim me Këshillat e Pacientëve dhe partnerët, kjo ngjarje theksoi nevojën gjithnjë e më të madhe për ta orientuar sistemin shëndetësor drejt parandalimit.
E shënuar në të gjithë Evropën më 18 prill, kjo ditë shërben si kujtesë për rëndësinë e të drejtave të pacientëve dhe përgjegjësinë e sistemeve shëndetësore për t’iu përgjigjur nevojave të qytetarëve. Në Kosovë, diskutimet u përqendruan në mënyrën se si parandalimi, veçanërisht qasjet e përshtatura sipas rrezikut dhe rrethanave individuale, mund të ndihmojnë në adresimin e barrës gjithnjë e më të madhe të sëmundjeve kronike dhe në lehtësimin e presionit afatgjatë mbi shërbimet.
Pjesëmarrësit theksuan sfida të vazhdueshme, përfshirë qasjen e kufizuar në kujdesin parandalues, boshllëqet në koordinimin ndërmjet niveleve të sistemit, si dhe nevojën për politika që e vendosin parandalimin më fuqishëm në qendër të ofrimit të shërbimeve shëndetësore. Në të njëjtën kohë, diskutimi nënvizoi rëndësinë e forcimit të kujdesit parësor shëndetësor, përmirësimit të edukimit shëndetësor dhe avancimit të sistemeve që mbështesin vazhdimësinë e kujdesit, siç janë listat e pacientëve dhe informacioni i integruar shëndetësor.
Një temë e përsëritur gjatë gjithë diskutimit ishte roli i pacientëve jo vetëm si përfitues të kujdesit, por edhe si kontribuues në mënyrën se si ai formësohet. Përfshirja më e madhe e perspektivave të pacientëve në vendimmarrje dhe në dizajnimin e shërbimeve u konsiderua thelbësore për ndërtimin e një sistemi më të përgjegjshëm dhe të qëndrueshëm.
Këshillat e Pacientëve u theksuan si mekanizëm kyç në këtë përpjekje, duke shërbyer si urë lidhëse ndërmjet komuniteteve dhe ofruesve të kujdesit shëndetësor. Aktualisht, në Kosovë, me mbështetjen e projektit AQH, janë themeluar 9 Këshilla të Pacientëve, të vendosur në Rahovec, Lipjan, Mitrovicë, Obiliq, Viti, Drenas, Prizren, Ferizaj dhe Kaçanik, ndërsa 10 të tjerë janë në proces themelimi. Këta këshilla mbështesin pacientët në adresimin e shqetësimeve, rritjen e ndërgjegjësimit dhe avokimin për shërbime më gjithëpërfshirëse.
Kjo tryezë e rrumbullakët u mbështet nga projekti AQH, duke kontribuar në avancimin e të drejtave të pacientëve dhe përmirësimin e cilësisë së shërbimeve shëndetësore në Kosovë.